Jak zaplanować oświetlenie domu lub mieszkania?

Jak zaplanować oświetlenie domu lub mieszkania?

Idealnie dobrane oświetlenie ma niewątpliwie ogromny wpływ na zdrowie oraz samopoczucie każdego człowieka. Dzięki niemu unika się wytężania wzroku, a co za tym idzie zmniejsza się ryzyko chorób oczu, czy też pogorszenia wzroku. 

Rozmieszczenie lamp i żyrandoli ma także wpływ na klimat i charakter pomieszczenia, sprzyja efektywnej pracy i nauce oraz stwarza komfortowe warunki do odpoczynku.  Zapraszamy Państwa do poradnika, w którym doradzimy, czym należy kierować się dokonując wyboru oświetlenia oraz na co należy zwrócić szczególną uwagę.

Jakie oświetlenie wybrać?

Można wyróżnić kilka rodzajów oświetlenia, na przykład ogólne oraz miejscowe. To pierwsze dotyczy oświetlenia całego pomieszczenia, w którym się znajduje, natomiast drugie jest ściśle związane z pewnym punktem, przedmiotem który chcemy oświetlić. Wyróżnia się również oświetlenie mieszane, którego wiązki świetlne kierują swoje strumienie za pomocą tak zwanych opraw. Poza tym istnieją także oświetlenia bezpośrednie (kierują od 90-100% strumienia na daną płaszczyznę) oraz ewakuacyjne, które stanowią oznaczenie wyjścia z danego budynku. 

Aktualnie na rynku najpopularniejsze są lampy żarowe oraz gazowe lampy wykładowcze.

Swoją uwagę zwracamy przede wszystkim na taki rodzaju oświetlenia jak świetlówki, halogeny, żarówki, LEDy. 

Źródła światła

Świetlówki

Świetlówki (lampy fluoroscencyjne) są rodzajem lamp wykładowczych, które zapewniają oświetlenie nie tylko w Europie, ale i na całym świecie. Wiązki światła tworzone są za pomocą rtęci, dzięki której dochodzi do powstania tak zwanego światła ultrafioletowego, które pod wpływem luminofora (związku chemicznego) zmienia swoją barwę na kolor biały. Głównym atutem jest niewątpliwie to, że zużywają niewiele energii wytwarzając przy tym dużo światła (zużywają one nawet do 80% mniej energii niż zwykła żarówka). Świetlówki dzieli się na liniowe oraz kompaktowe. Te pierwsze charakteryzuje wygląd przypominający rurę. Używane są przede wszystkim w:

  • zakładach przemysłowych;
  • warsztatach;
  • garażach;
  • piwnicach;
  • korytarzach;
  • biurach;
  • sklepach.

Można z nich korzystać także w takich pomieszczeniach jak pralnia, kuchnia, przedpokój, a nawet łazienka. 

Świetlówki kompaktowe

Świetlówki kompaktowe kształtem przypominają literę U. Charakteryzują się niskim zużyciem energii oraz wytwarzaniem dużej ilości prądu. Zużywają one nawet 5 razy mniej energii niż tradycyjna żarówka. Dzięki nim można zaoszczędzić sporo pieniędzy.

Zalety świetlówek:

  • niższe zużycie prądu;
  • znacznie dłuższa żywotność- nawet do kilkunastu tysięcy godzin;
  • wydzielają małą ilość ciepła;
  • posiadają różne barwy;
  • mają szerokie zastosowanie.

Wady:

  • dłuższe nagrzewanie niż tradycyjna żarówka;
  • częste wyłączanie oraz włączanie może mieć wpływ na ich trwałość;
  • temperatura pomieszczenia ma wpływ na ich sprawność.

Halogeny

Halogeny są rodzajem oświetlenia, które składa się z żarówki wypełnionej przede wszystkim gazem szlachetnym oraz małą ilością halogenu (fluorowca) np. jodu. Są one bardzo funkcjonalne, ponieważ zużywają mniej energii niż tradycyjna żarówka. Poza tym stanowią one ozdobę każdego pomieszczenia. Dokonując wyboru halogenu należy zwrócić uwagę na:

  • cenę (droższe mają dłuższe zużycie);
  • filtr UV (promieniowanie UV ma negatywny wpływ na człowieka, a przede wszystkim na jego wzrok. Należy zwrócić uwagę czy dana żarówka posiada filtr, dzięki któremu nie zmienia się barwa światła, a oczy nie są narażone na szkodliwe promieniowanie).

Żarówki halogenowe powinny być zmieniane bardzo ostrożnie, ponieważ ich końcówka bardzo mocno się nagrzewa (może dojść do poparzenia).

Zalety:

  • niedrogie;
  • dają mocne światło;
  • niskie zużycie energii;
  • mogą stanowić element dekoracyjny;
  • nadają się do oświetlenia kuchni, łazienki, pokoju.

Wady:

  • szybko się nagrzewają;
  • są mniej trwałe niż inne żarówki;
  • jeśli nie posiadają filtra mogą mieć szkodliwy wpływ na wzrok;
  • są wrażliwe na wstrząsy, łatwo je uszkodzić.

Żarówki

Żarówka to nic innego jak lampa żarowa, która oddaje światło za pomocą wolframu. Obecnie żarówki zastępowane są innego rodzaju oświetleniem przede wszystkim ze względu na ich słabą żywotność oraz większe zużycie prądu. Zgodnie z rozporządzenie            m z 2009 roku żarówki nie nadają się do oświetlania pomieszczeń domowych. Mogą być tylko użytkowane „do celów specjalnych”. Należy podkreślić, iż ich produkcja została już zatrzymana. Obecnie na rynku znajdują się inne zamienniki tradycyjnej żarówki takie jak halogeny, świetlówki czy LEDy.

LEDy

LEDy to diody elektroluminescencyjne, które obecnie używane są w wielu domach. Mają one bardzo duże zastosowanie począwszy od oświetleń pomieszczeń poprzez oświetlenie pojazdów, ogrodów. Są także używane w:

  • pilotach;
  • sygnalizacji ulicznej;
  • w latarkach.

Zalety:

  • niskie zużycie prądu;
  • niewielkie rozmiary;
  • duża trwałość;
  • duża wartość luminacji;
  • ładny element dekoracyjny;
  • różne barwy;
  • nie nagrzewa się.

Wady:

  • droższa niż tradycyjne żarówki oraz halogeny.

Rodzaje lamp

Ze względu na różne upodobania wyróżnia się kilka rodzajów lamp. Obecnie ogromną popularnością cieszą się lampy wiszące. Znajdują się one praktycznie w każdym większym pomieszczeniu. Dokonując wyboru należy zwrócić uwagę na wyposażenie wnętrza, aby pasowały do niego wybrane lampy. Poza tym im większy pokój, tym więcej elementów powinna zawierać dana lampa. Bardzo wiele osób decyduje się także na montaż kinkietów. Są to przede wszystkim lampy ozdobne, które montowane są przy samej ścianie. 

Lampa stojąca powinna stanowić dekorację każdego pomieszczenia, gdyż jest bardzo funkcjonalna i pozwala oświetlić wybrane przez nas miejsce. Oprócz tego coraz więcej osób decyduje się na zakup tak zwanych lamp stołowych oraz gabinetowych, które oświetlają mniejszą powierzchnię. Każdy dziecięcy pokój powinien być wyposażony               w specjalne oświetlenie dla najmłodszych. Tu należy zwrócić szczególną uwagę na wybór oświetlenia (wiszące, punktowe, lampka nocna). Jak wiadomo dzieci, które uczęszczają do szkoły powinny mieć w pokoju lampkę, która w odpowiedni sposób będzie oświetlała biurko. W pokoju u mniejszych dzieci warto zainwestować w oświetlenie regulowane tak zwane ściemniacze. Należy pamiętać, że korzystając ze ściemniaczy nie wolno używać świetlówek. Powodem jest oczywiście to, iż takie połączenie (ściemniacz+ świetlówka) może doprowadzić do uszkodzenia źródła światła. W związku z tym powinno się użyć innego rodzaju oświetlenia. Zadaniem ściemniacza jest dostosowanie światła do pory dnia i nocy. Ten rodzaj oświetlenia cieszy się popularnością już od kilku dobrych lat, choćby dzięki  możliwości ustawienia barwy światła. Ściemniacze dzielą się na kilka rodzajów:

  • ręczne - regulowane są przez obracanie gałki lub też przesunięcie suwaka;
  • dotykowe, które dzielą się zarówno na elektroniczne jak i tradycyjne. Ściemnianie następuje poprzez dotknięcie włącznika;
  • zdalne – sterowane za pomocą pilota.

Ostatnią kwestią jest to, czy decydować się na oświetlenie za pomocą pilota. Zwolennicy tego rozwiązania argumentują, iż dzięki niemu nie muszą wstawać z łóżka, natomiast przeciwnicy są zdania, iż kierowanie światłem za pomocą zwykłego pilota typu RTV może powodować wyłączania lub włączanie oświetlenia podczas zmiany kanałów. Świetnym         i nowoczesnym rozwiązaniem jest korzystanie z pilotów, które emitują fale radiowe. Dzięki nim znikną problemy związane ze zmianą kanałów, a komfort życia znacznie się poprawi. 

Zasady rozmieszczania oświetlenia

Zarówno w domu jak i mieszkaniu można stosować różnorodne formy oświetlenia.               W ówczesnych czasach ogromną popularnością cieszą się zarówno żarówki halogenowe jak i świetlówki kompaktowe. Dużo osób decyduje się na montaż lamp LEDowych. 

Podczas rozmieszczania oświetlenia swoją uwagę należy skupić na odpowiednie umieszczenie gniazdek elektrycznych. Należy dobrze przemyśleć ile gniazdek powinno znajdować się w domu, ponieważ od ich ilości zależy, to jak wiele lamp będziemy mogli zainstalować. Aby odpowiednio rozmieścić oświetlenie należy wyznaczyć w suficie punkty,  w których będą znajdowały się lampy. Warto podkreślić, że najlepszą metodą jest rozmieszczenie kilku takich miejsc w suficie, dzięki czemu pomieszczenie będzie lepiej oświetlone. Oświetlenie powinno być dobierane pod względem funkcjonalności danego pomieszczenia. 

Zarówno jadalnia jak i pokój dziecięcy muszą być zaopatrzone w lampy, których promień kieruje światło w ok. 90% ku dołowi oraz takie, które będą oświetlały dany element.           To rozwiązanie nadaje się również do innych pomieszczeń (łazienka, kuchnia).  

W sypialni oraz salonie lub pokoju dziennym warto zastosować oświetlenie pośrednie. Jest to rodzaj oświetlenia, dzięki któremu światło kierowane jest ku górze w mniej więcej 60%. Czytelnia powinna być oświetlona żarówką o mocy 40- 60 W. Należy pamiętać            o prawidłowym rozmieszczeniu światła, aby podczas czytania bądź pisania nie wytwarzał się cień. Jak już wcześniej było wspomniane, w pokoju dziecięcym na pewno sprawdzą się tak zwane ściemniacze. Jeśli chodzi o żarówkę to najlepszym rozwiązaniem jest mleczna, która nie będzie raziła dziecka. Tu szczególnie poleca się światło typu LED, które charakteryzuje się niskim pobieraniem mocy. Żarówki tego typu są bardzo trwałe, dlatego mogą być wykorzystywane we wszystkich pomieszczeniach. 

Większość właścicieli domów posiada również ogród. Dużo osób decyduje się na wykorzystanie lamp LEDowych, które zapewnią oświetlenie przez całą noc. Dokonując wyboru należy zwrócić uwagę na to, co chcemy oświetlić. Dzięki temu łatwiej będzie dokonać wyboru.

Podczas rozmieszania oświetlenia należy zwrócić uwagę na:

  • rozmieszczenie kabli,
  • rozmieszczenie włączników, 
  • dobranie odpowiedniego miejsca dla kontaktów,
  • rodzaj oświetlenia,
  • rodzaj żarówek.

Dobrze rozmieszczone włączniki i oświetlenie mają wpływ na komfort życia mieszkańców domu. Czasami zdarza się, że z powodu złej decyzji, właściciel musi wstawać z łóżka,  aby  wyłączyć światło, co jest bardzo uciążliwe. Konsekwencją źle zamontowanego oświetlenia mogą być wiszące kable, co może być bardzo niebezpieczne. Na te detale powinno się zwrócić szczególną uwagę podczas planowania rozmieszczenia oświetlenia, aby w przyszłości nie było z nim problemów. 

Rodzice małych dzieci mogą zdecydować się na korzystanie ze specjalnych blokad, dzięki którym dziecko nie będzie wstanie wkładać różnych przedmiotów do kontaktu. Poza tym zamiast tradycyjnego przedłużacza warto zastosować teleblok, który może znajdować się poza zasięgiem najmłodszych członków rodziny. 

Na koniec warto wspomnieć, że świetlówki nie powinny być używane w pomieszczeniach, w których dość często włącza się oraz wyłącza światło np. kuchnia, łazienka czy też korytarz. Powodem jest to, iż wraz z każdym włączaniem/wyłączaniem świetlówki skraca się jej żywotność.

Oświetlenie typu LED czy halogenowe?

Klasy energetyczne źródeł światła

Wiele osób zastanawia się nad tym czy wybrać oświetlenie LEDowe czy halogenowe. Lampy LEDwe mają za zadanie obniżenie kosztów za energię elektryczną. Producenci gwarantują, iż jedna lampa może świecić nawet kilkanaście lat. Dzięki najnowszym technologią ten rodzaj lamp wytwarza naturalny kolor światła. 

Oświetlenie halogenowe jest obecnie jednym z najpopularniejszych rodzajów oświetlenia na rynku. Jest znacznie trwalsze niż zwykłe żarówki i wytwarza bielsze światło. Oprócz tego, ten rodzaj oświetlenia jest znacznie trwalszy,  żarówki halogenowe są wyraźnie mniejsze od LEDowych. Oświetlenie halogenowe posiada też ogromny wybór opraw. Ten rodzaj oświetlenia ma jednak także swoje wady. Jedną z nich jest szybkie nagrzewanie. Zdarza się, że dochodzi do znacznie szybszego przegrzania niż w przypadku innych rodzajów żarówek. Ważne jest, aby do lampy, której maksymalna moc wynosi 60W dostosować słabszy halogen. Można śmiało powiedzieć, że są one udoskonaloną formą żarówki. 

Podsumowując:

Oświetlenie typu LED:

  • nie nagrzewa się, 
  • jest trwałe - działa nawet do kilkunastu lat,
  • jest droższe niż tradycyjne i halogenowe ale pozwala zaoszczędzić na prądzie,
  • nadaje się do wszystkich pomieszczeń.

Oświetlenie halogenowe:

  • nagrzewa się,
  • trwalsze niż zwykła żarówka,
  • niedrogie,
  • daje naturalny kolor,
  • nadaje się do wszystkich pomieszczeń.

Oświetlenie schodów-tak czy nie?

Bardzo dużo osób zastanawia się nad tym czy skorzystać z możliwości oświetlenia schodów. Jest to bardzo dobre rozwiązanie, gdyż zapewnia bezpieczeństwo podczas schodzenia wieczorem i w późnych godzinach nocnych. Poza tym dla wielu osób ważną rolę odgrywają walory estetyczne, trzeba przyznać że podświetlane schody prezentują się naprawdę bardzo efektownie. 

Do podświetlenia schodów szczególnie poleca się żarówki typu LED, które nie dość że są energooszczędne, to również bardzo wytrzymałe. Schody mogą być oświetlane 

  • punktowo, poprzez rozmieszczenie małych światełek LED, 
  • liniowo, tego typu oświetlenie jest najczęściej tworzone na wymiar 
  • poprzez czujniki ruchu. 

Warto zastanowić się, który rodzaj oświetlenia będzie dla nas najbardziej korzystny. 

Program do projektowania DIALUX

Program Dialux

Dialux to program dzięki któremu zupełnie za darmo można rozplanować, w jakim miejscu powinno znajdować się oświetlenie. Z tej aplikacji korzysta wiele ludzi na całym świecie, od amatorów po zawodowych projektantów  i architektów. 

Program opracowany przez niemiecką firmę DIAL pokazuje na przykład pomieszczenia, w których jest zbyt słabe oświetlenie. Są one oznaczane za pomocą specjalnych kolorów, a obliczeń dokonuje się za pomocą specjalnej tabeli. 

Dialux umożliwia zarówno import jak i eksport rysunków, posiada także bardzo istotną funkcję, a mianowicie umożliwia obliczanie zapotrzebowania energetycznego dla powstałej instalacji. 

Program zawiera bazę producentów związanych z oświetleniem oraz jest na bieżąco aktualizowany o nowe opcje i możliwości. 

Pełną wersję programu DIALux można pobrać za darmo ze strony producenta.

Podsumowanie

Na zakończenie należy wspomnieć, że przed zakupieniem odpowiedniego oświetlenia powinno się stworzyć plan, dzięki któremu łatwiej będzie podjąć decyzję o jego rozmieszczeniu. Przed montażem należy wziąć pod uwagę funkcjonalność danego pomieszczenia. Podczas planowania trzeba także skupić się na miejscach, w których będą znajdowały się włączniki. Chodzi tu przede wszystkim o komfort mieszkańców danego domu. Warto również zwrócić uwagę na rodzaj oświetlenia, ponieważ niektóre jego typy nie nadają się do poszczególnych pomieszczeń. Mowa tu przede wszystkim o świetlówkach, które nie powinny być używane w takich pomieszczeniach, w których dość często używa się włącznika ze względu na większe zużycie prądu oraz zmniejszenia żywotności świetlówek w wyniku częstego przełączania. Dobierając barwę warto kierować się tym, jakie czynności wykonywane są w danym pomieszczeniu. Rozmieszczenie kabli ma także bardzo ważne znaczenie, ponieważ mogą one stanowić realne zagrożenie dla życia, a także popsuć estetykę danego pomieszczenia. 

Warto skorzystać z rady osoby, która zajmuje się na co dzień rozmieszczaniem oświetlenia. Dogodnym rozwiązaniem jest także zastosowanie programu DIALUX, o którym była mowa wcześniej. Dzięki niemu znacznie łatwiej będzie rozplanować, gdzie powinno znajdować się dane oświetlenie. 

Polub nas na Facebooku

Zapisz się na nasz Newsletter

Nie przegap najciekawszych artykułów oraz wyjątkowych okazji z naszym serwisie.


Dziękujemy za wypełnienie formularza!

Aby otrzymywać newsletter musisz wykonać jeszcze tylko dwa kroki:

  1. Sprawdź swój e-mail – wiadomość powinna już tam być.
  2. Kliknij na link umieszczony w tej wiadomości, aby potwierdzić prenumeratę.

I gotowe!

Zapisałeś się do naszego newslettera już wcześniej.